SİNOP ve DEPREM

Her ne kadar Sinop'ta deprem tehlikesinin yok oldugu soyleniyorsa da Turkiye'de en cok deprem olan Kuzey Anadolu Fay hattina sadece 55-95 km uzaklikta. Episenter'i Boyabat'ta bulunan bir depremde en cok zarar Sinop'ta gorunecek. Hatta bu Episenter Sinop'a daha da yakin olabilir, Kuzey Anadolu Fay Hattinin Kuzey'e olan dallarinin birinde.

Sinop Bolgesinde bile Kuzey Anadolu Fay Hattina parallel olan bazi fay hatlari gecmekte, biri Sinop'un hemen guneyinde; oburu ise Erfelek’te. Bunun disinda bu bolgede bircok sayida fay sistemi oldugunu biliniyor.

Ayrica Sinop’un guneyindeki toprak kaymalarinin tektonikle olan iliskilerinin aciklanmasi gerekmektedir.

Akkuyu bolgesi bile yine faylarin cirit attigi bir yer Nukleer Sentral kurmak icin emin degil.

1943 yilinda yine Kuzey Anadolu Fay Hatti uzerinde bulunan Ladik (Samsun)'da meydana gelen bir deprem 45,000 kilometre karelik bir sahayi etkilemis, 4,000 kisi olmus, 5,000 kisi yaralanmis ve 40,000 uzerinde ev yikilmis veya harap olmustur. Acilmis Fay hattinin uzunlugu 280 km, depremin siddeti 7.5 idi.

Yine Kuzey Anadolu Fay Hatti uzerindeki Corum mahallinde 1509 veya 1510'da meydana gelen bir depremin etkisi Amasya’dan Gelibolu’ya kadar gorulmustu. Bu hattin daha dogusunda ve batisinda meydana gelen depremler herkesce cok iyi biliniyor.

Boyabat'ta veya Kuzey Anadolu Hatti (Duzlugu) uzerinde Sinop'a daha yakin bir episenterde meydana gelecek bir depremin alani Sinop'u da icine alacaktir, Inceburun'u da.

Nukleer Enerji Sentrali kurmak icin Sinop’ta, Akkuyu’da ve Igneada’da 20 sene oncesinde yapilan etudler teoretikti ve jeolojiye dayaniyordu, artik gecerlilikleri kalmadi. Halbuki boyle sahalarda yapilacak calismalarda buyuk capta jeofizik (ornegin: sismik gibi) etudler yapmak gerek.

Teorik calismalara dayanarak, Turkiye’de Konya Ovasi disinda, Nukleer Sentral kurabilmek icin emin bir yer olmadigi soylenebilir. Buna ragmen Nukleer Sentrallerin tehlikeleri bilindiginden hicbir yere kurmamak en iyisi.

Dr. Doğan Leflef,
Consultant Geologist

EK BİLGİ
Aydin, M. ve Harput, B. (1995):
Tectono-Sedimentary Evolution and Hydrocarbon Potential of the Sinop-Boyabat Basin, North Turkiye.
  1. Sinop-Boyabat Jeoloji Haritasi, sayfa 255.
  2. Sinop-Boyabat Bolgesinde bulunan faylar (jeolojik kesit), sayfa 259.
  3. Erfelek-Sinop arasinda faylari da gosteren sismik kesit, sayfa 261
  4. Boyabat ve cevresinden gecen, faylari da gosteren sismik kesit, sayfa 262.
Nurlu, M., Batman. B., Chorowich, J. ve Genc, M.A.(1995):
A Geometrical Approach Relating to the Movement Mechanism of North Anatolian Fault Zone
  1. Kuzey Anadolu Fay Hatti ile ilgili haritalar
    Harita A: Kuzey Anadolu Fay Hatti boyunca onemli yerlesim merkezleri: Sinop ve Boyabat da bunlarin icinde.
    Harita B: Kuzey Anadolu Fay Hatti uzerinde eskiden meydana gelen depremlerin merkezleri, vukuat tarihleri ve siddetleri.
    Harita C: Kuzey Anadolu Fay Hatti boyunca olcumu yapilan faylarin yerleri, sayfa 284.
  2. Orta Karadeniz kisminda, Kuzey Anadolu Fay Hattini olusturan faylar, sayfa 289.

    Not: Kuzey Anadolu Fay Hatti bir hattan ziyade dallanmis budaklanmis faylar toplulugu halinde bulunmaktadir.

Petroconsultants (Eylül 1994):
Basin Monitor, Black Sea Basin (Turkey, Bulgaria, Romania, Ukraine, Russia, Georgia).
  1. Karadeniz'in Tektonik Haritasi (Kalin cizgilerin hepsi faylar)
  2. Sinop Havzasi ve Karadeniz Offshore'undan gecen jeolojik bir kesit (Sismik verilere dayanilarak yapilmis)
Petroconsultants (Ekim 1994):
Basin Monitor, Pontides Geological Province (Turkey)
  1. Kuzey Anadolu'nun Jeolojik ve Tektonik Haritasi (Kalin cizgilerin hepsi fay)
  2. Sinop-Boyabat arasi Jeolojik Kesit (Sismik verilere dayandirilmistir)
Viginsky, V.A. (1996):
New Tectonics and Tectonic Modes of Black Sea Region, Sayfa 197
In: Proc. of the 2nd Intern. Symp. of the Petr.Geol. and Hydrocarbon Potential of the Black sea Area, Sile-Istanbul

Karadeniz’de Guncel Tektonik Hareketler
(Sinop ve Inceburun offshore’da Karadeniz’in diger bolgelerine gore az da olsa guncel tektonik hareketler mevcut)

Viginsky’nin 1996 da Sile’de verdigi teblig cok ilginc. Karadeniz Havza’si tektonik bakimdan cok hareketli. Karadeniz’de devamli bir cokus var. Karadeniz Havzasi’nin olusunu o nihai olarak Arap ve Asya-Avrupa levhalarinin carpismasina bagliyor. (Levha Tektonigi). Viginsky bunlari kuramsal olarak soylemiyor, yaptigi calisma tamamiyle jeofiziksel etudlere dayaniyor.
Bu tebligi okuduktan sonra derim ki, Sinop’a Nukleer Sentral Kurmak Felaket olur. Sadece Sinop degil, butun Turkiye tehlikeli. Turkiye en azindan 4-5 mini levhadan yapilmis.

Shumilov, Vl. ve Nesina, N. (1996):
Natural-Economic Zonation of the Black Sea by Offshore Development Perspectives of Hydrocarbon Potential
In: Proc. of the 2nd Intern. Symp. of the Petr. Geol. and Hydrocarbon Potential of the Black Sea Area, Sile-Istanbul.

Karadeniz'in firtina ve deprem tehlikesi olasiliklarina gore bolgelere ayrilmasi, sayfa 267.

(Bu haritada Sinop ve Kuzey Offshore'u tehlike bolgesi 4 olarak gosterilmis, Gerze'de ise 3 olmus.
5=en tehlikeli, 4=cok tehlikeli, 3= orta derecede tehlikeli,
2=tehlikeli, 1= nisbeten az tehlikeli)